ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΑ 58 ΧΡΟΝΙΑ
ΑΠΟ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΧΑΛΚΙΔΗ
Αγαπητοί/ές συναγωνιστές / συναγωνίστριες ς αγαπητοί / ές συμπολίτες, συμπολίτισσες,
Σας χαιρετίζω εκ μέρους Συνδέσμου των πολιτικών κρατουμένων, των δεσμωτών της δικτατορίας, για τη συμμετοχή σας στη σημερινή εκδήλωση ιστορικής μνήμης και τιμής για τον ακριβό συναγωνιστή μας Γιάννη Χαλκίδη, που εκτελέστηκε εν ψυχρώ πριν 58 χρόνια από τους ασφαλίτες της χούντας, στο σημείο όπου βρισκόμαστε.
Στις 2 Σεπτεμβρίου 1967, την ώρα που η χουντική κυβέρνηση εγκαινίαζε τη ΔΕΘ, ομάδα του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου (ΠΑΜ) επιχείρησε να ανατινάξει κολόνα της ΔΕΗ μπροστά στο Καυταντζόγλειο, βυθίζοντας για λίγο στο σκοτάδι το χώρο της έκθεσης.
Τρεις μέρες αργότερα, τα ξημερώματα της 4ης προς 5η Σεπτεμβρίου 1967, η γιάφκα του ΠΑΜ στην οδό Φιλελλήνων 55 (σήμερα Θ. Νάτσινα), δέχτηκε την επιδρομή και τα καταιγιστικά πυρά των ασφαλιτών. Ο αιμόφυρτος Γιάννης Χαλκίδης εκτελείται εν ψυχρώ από τον Αντώνη Λεπενιώτη, ενώ τραυματίζεται στο πόδι από σφαίρα ο αείμνηστος Γρηγόρης Παντής. Ο τρίτος της ομάδας, ο Νάντης Χατζηγιάννης, συλλαμβάνεται και βασανίζεται άγρια μαζί με τον Γρηγόρη Παντή.
Στις 26 Νοεμβρίου 1967, το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης καταδίκασε σε κάθειρξη 20 ετών τους δύο επιζήσαντες από τα δολοφονικά πυρά των Ασφαλιτών. Μαζί τους δικάστηκαν άλλοι 36 αγωνιστές. Από αυτούς 22 καταδικάστηκαν σε ποινές από ισόβια κάθειρξη έως φυλάκιση με αναστολή.
Η Αστυνομία της Χούντας εμφάνισε το στυγερό αυτό πολιτικό έγκλημα ως «ανταλλαγή πυροβολισμών μετά αναρχοκομμουνιστών, που αντέταξαν ένοπλον βίαν εις τα επιχειρήσαντα την σύλληψίν των αστυνομικά όργανα». Μάλιστα η Χούντα, ένα χρόνο μετά, στις 2/9/1968, παρασημοφόρησε τους δολοφόνους του Γιάννη Χαλκίδη, γιατί, τάχα, 'εις συμπλοκήν μετ’ αναρχοκομμουνιστών εν Θεσσαλονίκη την 4ην Σεπτεμβρίου 1967 έθεσαν την ζωήν των εις σοβαρόν κίνδυνον' (!). Ταυτόχρονα με Β.Δ. απονεμήθηκε 'μετάλλιον στρατιωτικής αξίας' εις τον μοίραρχον Εμμ. Βαλεργάκην, 'διότι παρέσχεν ουσιώδη συνδρομήν εις αναληφθείσαν επιχείρησιν συλλήψεως αναρχοκομμουνιστών εν Θεσσαλονίκη την 5ης Σεπτεμβρίου 1967'. Προς δόξαν της 'αποχουντοποίησης' ο συν/χης Εμ. Βαλεργάκης, Διευθυντής της Εθνικής Ασφάλειας Θεσσαλονίκης, αποστρατεύθηκε ως ταξίαρχος στις 31-12- 1977(!). Όμως, οι αγωνιστές του ΠΑΜ ήταν άοπλοι. Τον Μάιο του 1980 το Κακουργοδικείο Θεσσαλονίκης δίκασε και αθώωσε τους δολοφόνους του Γιάννη Χαλκίδη, πλην του αρχιβασανιστή μοίραρχου Τετραδάκου.
Στις 11-2-08, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης με την ομόφωνη ετυμηγορία του αποκατέστησε την ιστορική αλήθεια, απορρίπτοντας τη μήνυση του βασανιστή Αντώνη Λεπενιώτη κατά του Νάντη Χατζηγιάννη για 'συκοφαντική δυσφήμιση'. Ο Α. Λεπενιώτης, μπροστά στο «κατηγορώ» των θυμάτων του, ομολόγησε, 41 χρόνια μετά, ότι ο Γιάννης Χαλκίδης δολοφονήθηκε από την ομάδα των Ασφαλιτών στην οποία συμμετείχε.
Στις 3/10/2014, και μετά από 8 χρόνια προσπάθειες του ΣΦΕΑ ο Δήμος Θεσσαλονίκης, τιμώντας στο πρόσωπο του Γιάννη Χαλκίδη όσους / ες έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα ενάντια στη χούντα, μετονόμασε το τμήμα της οδού Κωσνταντινουπόλεως, από τη συμβολή της με την οδό Κ. Καραμανλή έως και την οδό Μαρασλή, σε ‘οδό Γιάννη Χαλκίδη’.
Επίσης, ΑΦΙΕΡΏΝΟΥΜΕ τη σημερινή εκδήλωση, ως φόρο τιμής, στην ιερή μνήμη των αγωνιστών και αγωνιστριών της αντιδικτατορικής αντίστασης, που έπεσαν στο δίκαιο αγώνα, σε όσους/όσες χάσαμε πρόωρα από τα ανεπούλωτα τραύματα και τις κακουχίες της φυλακής και της εξορίας, αλλά και πρόσφατα σε άνιση μάχη με ανήκεστα νοσήματα.
Ήδη από τις πρώτες ώρες του πραξικοπήματος στις 21 Απριλίου 1967 Αστυνομία και Χωροφυλακή επιδόθηκαν σε ένα ανηλεές ανθρωποκυνηγητό, σε πογκρόμ συλλήψεων. Συνέλαβαν 8.270 πολίτες, από τους οποίους τους 6.118 εκτόπισαν 'προληπτικώς' στη Γυάρο ως 'επικίνδυνους κομμουνιστές'. Όταν το χουντικό καθεστώς εδραιώθηκε, μπροστά στη διεθνή κατακραυγή, άρχισε σταδιακά την απόλυση εξορίστων από τη Γυάρο, χωρίς, βέβαια, να σταματήσει τις διώξεις. Το 1969 υπήρχαν 1.874 εξόριστοι στο Λακκί και το Παρθένι της Λέρου, στον Ωρωπό και αλλού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ελληνικής πρεσβείας στις ΗΠΑ, μόνο στο διάστημα 1967 - 1971 τα Έκτακτα Στρατοδικεία δίκασαν 3.363 άτομα και καταδίκασαν 2.045 σε βαριές ποινές. Η χούντα δεν χρειάστηκε να θεσπίσει κάποια ιδιαίτερη νομοθεσία, βασίστηκε στο νομικό οπλοστάσιο των χρόνων του Εμφυλίου και του μετεμφυλιακού 'κράτους των εθνικοφρόνων'. Γι’ αυτό και η πλειονότητα των κρατουμένων καταδικάστηκε με τον νόμο 509/1947, ακόμα και σε περιπτώσεις που οι κατηγορούμενοι δεν ήταν μέλη οργανώσεων της Αριστεράς, αλλά ανήκαν στους, κατά τη χούντα, 'συνοδοιπόρους του κομμουνισμού'. Επιστράτευσε ακόμη και τον ΑΝ 375/1938 'περί κατασκοπείας' της δικτατορίας Μεταξά. Για άλλη μια φορά οι φυλακές Αβέρωφ, Κορυδαλλού, Αίγινας, Επταπυργίου, στο Καλάμι και την Αλικαρνασσό, στα Τρίκαλα και την Κέρκυρα γέμισαν με πολιτικούς κρατούμενους.
Παρά τους κομπασμούς των πραξικοπηματιών ότι η δήθεν ‘επανάστασή΄ τους ήταν ‘αναίμακτος΄, υπάρχουν 247 διακριβωμένες περιπτώσεις θανάτων με φυσικό ή ηθικό αυτουργό τη χούντα. Παραμένουν ακόμα αταυτοποίητοι 16 νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Εκφράζουμε τα βαθιά συλλυπητήριά μας προς τις οικογένειες των θυμάτων της χούντας για την απώλεια των προσφιλών τους προσώπων.
Η δικτατορία δεν ήταν ‘κεραυνός εν αιθρία’ ή απλώς ‘η ανταρσία μιας ομάδας επίορκων αξιωματικών’. Αντίθετα, το μετεμφυλιακό καθεστώς και το ‘βαθύ κράτος’ (Παλάτι - Στρατός - Σώματα Ασφαλείας) ζέσταιναν στον κόρφο τους το ‘αυγό του φιδιού’ και λειτούργησαν, τελικά, ως εκκολαπτική μηχανή της Χούντας.
Το ‘πράσινο φως’ για το πραξικόπημα άναψε στην Ουάσιγκτον το Φλεβάρη του 1967. ΄Θυσιάσαμε την ελληνική δημοκρατία στον ‘Ψυχρό Πόλεμο’, είχε ομολογήσει κυνικά ο τέως πρόεδρος Μπιλ Κλίντον κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα το Νοέμβριο του 1999. Γιατί οι ΗΠΑ δεν τηρούσαν απλώς ‘μια στάση ανοχής προς τους δικτάτορες’ ή ότι τάχα ‘αιφνιδιάστηκαν’ από το πραξικόπημα, αντίθετα, οι τότε κυβερνήσεις τους συνέβαλαν με κάθε τρόπο στην επιβίωση του τυραννικού καθεστώτος.
Η Θεσσαλονίκη συνέβαλε σημαντικά στον αγώνα κατά της Χούντας. Με την επικράτηση του πραξικοπήματος άρχισαν να συγκροτούνται και να δρουν οι αντιστασιακές οργανώσεις ΠΑΜ, Ρήγας Φερραίος, Δημοκρατική Άμυνα, Σπουδαστική - Λαϊκή Πάλη, Κίνημα 29ης Μαΐου, Αντι-ΕΦΕΕ, ΚΚΕ-ΚΝΕ, ΟΚΝΕΘ, OMΛΕ, ΕΚΚΕ-ΑΑΣΠΕ, ΠΑΚ αλλά και ανένταχτοι αγωνιστές.
Βαρύ το τίμημα: τρεις δολοφονημένοι: ο ΕΔΑίτης αγωνιστής Βασίλης Μπεκροδημήτρης (24-4-1967, στο Αστυνομικό Τμήμα Χαριλάου), το στέλεχος των Λαμπράκηδων Γιάννης Χαλκίδης (5-9-1967, γωνία Φιλελλήνων-Κωνσταντινουπόλεως) ο βουλευτής της ΕΔΑ Γιώργης Τσαρουχάς (9-5-1968, στην ΚΥΠ του Γ΄ Σ.Σ., σήμερα Πολεμικό Μουσείο). Εκατοντάδες οι ΄προληπτικώς εκτοπισμένοι΄ στα ξερονήσια, πάνω από 100 οι καταδικασμένοι σε βαριές ποινές, 12 σε ισόβια κάθειρξη.
Διαρκής παρακαταθήκη, 'Κιβωτός' αυτού του αγώνα στη Θεσσαλονίκη είναι ο Χώρος Μνήμης ‘Διότι δεν συνεμορφώθην΄, που δημιούργησε ο Σύνδεσμός μας και με την συνδρομή της Βουλής, στο Πολεμικό Μουσείο της πόλης μας, το οποίο, στη διάρκεια της χούντας, ήταν άντρο βασανιστηρίων των αγωνιστών και αγωνιστριών της αντιδικτατορικής αντίστασης.
Η μετάβαση από τη δικτατορία στο κοινοβουλευτικό πολίτευμα, που καθιερώθηκε ως 'Μεταπολίτευση', άφησε στο απυρόβλητο πολλούς υπηρέτες της Χούντας, ώστε να παριστάνουν ακόμη και σήμερα τους 'εθνοσωτήρες', γεγονός που δεν ικανοποιούσε τη λαϊκή απαίτηση για ριζικές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές: για Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Δικαιοσύνη -πάγια αιτήματα του λαϊκού κινήματος.
Αλλά η δυναμική της αντιδικτατορικής αντίστασης, το πληγωμένο εθνικό συναίσθημα από την προδοσία της Κύπρου, η λαϊκή απαίτηση για την τιμωρία των πραξικοπηματιών και για πραγματική αποχουντοποίηση –'δώστε τη χούντα στο λαό'- κατέβασαν τον κόσμο στους δρόμους και οδήγησαν στην κατάργηση των ανελεύθερων νόμων, των έκτακτων μέτρων, των ιδεολογικών-πολιτικών διακρίσεων της αναιμικής μετεμφυλιακής 'βασιλευομένης Δημοκρατίας'.
Ο Αντιδικτατορικός Αγώνας ανέδειξε σε κινητήρια δύναμη της Ιστορίας την αντίσταση στην καταπίεση και την αγωνιστική στάση ζωής - αξίες που υπηρετεί με συνέπεια ο Σύνδεσμος που συγκρότησαν οι δεσμώτες της χούντας πριν 50 χρόνια.
Οι μεταδικτατορικές δημοκρατικές – κοινωνικές κατακτήσεις δεν αποτελούν παραχωρήσεις των κυβερνήσεων της «μεταπολίτευσης», αλλά είναι καρπός παρατεταμένων κοινωνικών αγώνων.
Χαιρετίζουμε τους αγώνες των εργαζομένων και των νέων για αξιοπρεπή εργασία, για Δημόσια Δωρεάν Υγεία και Παιδεία και καλούμε το λαό της πόλης μας να συμμετάσχει μαζικά στις αυριανές αγωνιστικές διαδηλώσεις και πορείες των συνδικάτων εν όψει των εγκαινίων της ΔΕΘ.
Καλούμε την κυβέρνηση να αναγνωρίσει το δικαίωμα του ηρωικού Παλαιστινιακού λαού να έχει το δικό του κράτος, όπως αποφάσισε ομόφωνα η ολομέλεια της Βουλής στις 22 Δεκεμβρίου 2015.
